Security check

Een goede vriend van mij stond kort geleden voor een vlucht naar Barcelona op één dag in totaal zeven uur in de Schipholrij. Het personeelstekort bij de afdeling beveiliging is nog steeds nijpend. Ik verklaarde hem natuurlijk meteen voor gek, ik had zelf na een uur of twee het bijltje erbij neergegooid.

Een andere gedachte plopte eveneens omhoog. Wat zou er gebeuren als je die beveiliging opheft? Zouden vechtpartijen, kapingen en smokkels dan aan de orde van de dag zijn? Of zou je met steekproeven eenzelfde veiligheidsniveau bereiken als nu, maar dan zonder ellenlange rijen?

Want je kan je afvragen wat je precies met die uitgebreide beveiliging voorkomt. Niet de vliegtuigrampen van de afgelopen jaren - een BUK-raket, een suïcidale piloot, een technisch mankement, een berg of een onweersstorm. Andere calamiteiten aan boord betroffen voornamelijk vechtpartijen met dronken passagiers. Wat dat betreft werkt de beveiliging: met die lange rijen heb je nauwelijks nog tijd om een pilsje te pakken.

Na elke high school shooting in Amerika eisen sommige politici bewapende beveiligers voor de klaslokalen. Lijkt mij (en velen met mij) een slecht plan. Je wilt kinderen niet met wapens confronteren, je lost geweld niet met geweld op, en een echte kwaadwillende vindt altijd wel een weg. Strengere beveiliging is niet de oplossing voor een dieper gelegen probleem.

Toch staan we nu met z’n allen in de rij voor de steeds strengere beveiliging. Mijn nagelknipper maakt van mij een potentiële moordenaar. Vijftig jaar profiling kan zo de prullenbak in. Is deze doorgeschoten beveiligingscultuur een teken van onze tijd? Zijn wij zo bang geworden voor elkaar, of misschien wel voor onszelf?

Wellicht geven wij ons daarom zo klakkeloos over. Want met de hoeveelheid data die de grote companies met (en zonder) onze toestemming over ons genereren, staat elke burger in Nederland al onder 24-uurs digitale surveillance. Het land hangt bovendien vol met camera’s en je hebt echt geen Chinese overheid nodig om die informatie te misbruiken. Veiliger dan dit kan het haast niet worden. Daar voegt de security op Schiphol niks meer aan toe.

Het is ook mogelijk dat de vliegtuigmaatschappijen zich vooral willen wapenen tegen imagoschade. Stel je eens voor dat er een pistool in de handbagage van een ingestapte passagier gevonden wordt. Binnen no time gaan de filmpjes viral op de social media, en met een beetje pech kan de firma wel opdoeken.

Je bent dus niet alleen meer verantwoordelijk voor wat je doet, maar ook voor wat je had kunnen voorkomen. Als je daar wat langer over nadenkt, dan begrijp je hoe absurd deze redenering is. Zeker in een wereld die in rap tempo opbrandt en waarin niemand zijn verantwoordelijkheid daarvoor lijkt te willen nemen.

Enfin, wat mij betreft schaffen we die beveiliging gewoon af en nemen we het risico op de koop toe. Ik leef liever in een samenleving die gebasserd is op vertrouwen, dan in eentje die wantrouwen als uitgangspunt neemt. Waarin beveiligers hulpverleners worden, waarin controle in een helpende hand verandert. Want ellende zal er altijd zijn, dat is niet te voorkomen. Laten we dan gewoon lief voor elkaar zijn. Daar wordt de wereld vast mooier van. En de rijen een stuk korter.