Respect

“Harder straffen! Langer opsluiten! Onze rechters zijn te soft!”

Zoals gewoonlijk na een buitensporig incident, klinkt de roep om repressie luid. Het is dit keer ook wel ernstig mis, met die scooterjongens die een man doodrijden en zich vervolgens in het ziekenhuis misdragen. Opvallend genoeg lijken veel mensen zich vooral over dat laatste op te winden, terwijl het eerste feit toch vele malen erger is.
Wat te doen met deze jongens? Als het aan Hero Brinkman ligt (de Heineken-PVVer), dan is het allemaal op te lossen door dat tuig harder aan te pakken. Stiekem verlangt Hero terug naar het tijdperk van de riem en het kolenhok. Maar tegelijkertijd mag het meest-aangehouden kamerlid van 2009 ons rechtssysteem dankbaar zijn dat hij überhaupt nog op vrije voeten rond loopt. Te soft?

De roep om repressie is een begrijpelijke reactie van verontwaardigde burgers, gefrustreerd over hun onmacht ten aanzien van het onrechtvaardige dat zij dagelijks om zich heen zien gebeuren. Tegelijkertijd is het een zwaktebod van de eerste orde, want je kan nou eenmaal niet iedereen van wie je last hebt opsluiten.
Als je gelooft in het positieve effect van hard straffen, dan negeer je bovendien de stapels studies en feiten die het tegendeel laten zien. Zo ligt het recidiefpercentage van de jongeren die een aantal jaren in de jeugddetentie hebben gebivakkeerd, rond de 75%. Nee, dat helpt. Maar helaas geloven veel mensen liever in een luchtkasteel dan in moeilijke oplossingen.
Voor de softe aanpak is ondertussen geen plek meer. De sociaal-pedagogisch verantwoorde heropvoedingsideologie is door de P-VV-D tot op de grond toe afgebrand. Ergens is het een gemiste kans dat we destijds het land niet in tweeën hebben gesplitst en de andere helft volgens een strikt repressief beleid 'gecorrigeerd'. Dan had je proefondervinderlijk kunnen zeggen welke methode beter werkt.
Want ook al heeft de geitenwollensokkenmethode geen crimineelvrij land opgeleverd, daarmee is nog niet gezegd dat zij minder effectief is dan lijfstraffen en solitaire opsluiting. Het enige voordeel van detentie is dat je de criminelen van straat haalt. Maar als ze, eenmaal weer op vrije voeten, veelvuldig in herhaling blijken te vallen, dan kan je haast niet anders dan ze levenslang achter de tralies zetten. Is dat dan wat we willen?

Diezelfde mensen die schreeuwen om hardere straffen voor respectloze jeugd, leggen een schrijnend gebrek aan respect voor ons rechtssysteem aan de dag. Alsof zij het beter weten dan onze rechters. Diezelfde mensen weten blijkbaar niet dat Nederland een van de strengste rechtssystemen van Europa heeft. Hier zitten meer mensen per hoofd van de bevolking achter de tralies dan in menig ander land, inclusief de VS.
En hoe je het ook wendt of keert: de uiteindelijke oplossing voor criminaliteit ligt in het wegnemen van de oorzaken ervan. Armoede, ongelijkheid, achterstand. Laat er geen misverstand over bestaan: die scooterjongens zijn tien stappen te ver gegaan. Maar een kortzichtige en gemakkelijke maatregel als harder straffen zal uiteindelijk alleen maar averechts werken.
Laten we daarom liever met z’n allen discussiëren over een alternatief. Een bruikbare oplossing voor het zinloze geweld en de overbodige agressie. Want uiteindelijk wil níemand deze ellende.