donderdag 21 januari 2010

Respect

“Harder straffen! Langer opsluiten! Onze rechters zijn te soft!”

Zoals gewoonlijk na een buitensporig incident, klinkt de roep om repressie luid. Het is dit keer ook wel ernstig mis, met die scooterjongens die een man doodrijden en zich vervolgens in het ziekenhuis misdragen. Opvallend genoeg lijken veel mensen zich vooral over dat laatste op te winden, terwijl het eerste feit toch vele malen erger is.
Wat te doen met deze jongens? Als het aan Hero Brinkman ligt (de Heineken-PVVer), dan is het allemaal op te lossen door dat tuig harder aan te pakken. Stiekem verlangt Hero terug naar het tijdperk van de riem en het kolenhok. Maar tegelijkertijd mag het meest-aangehouden kamerlid van 2009 ons rechtssysteem dankbaar zijn dat hij überhaupt nog op vrije voeten rond loopt. Te soft?

De roep om repressie is een begrijpelijke reactie van verontwaardigde burgers, gefrustreerd over hun onmacht ten aanzien van het onrechtvaardige dat zij dagelijks om zich heen zien gebeuren. Tegelijkertijd is het een zwaktebod van de eerste orde, want je kan nou eenmaal niet iedereen van wie je last hebt opsluiten.
Als je gelooft in het positieve effect van hard straffen, dan negeer je bovendien de stapels studies en feiten die het tegendeel laten zien. Zo ligt het recidiefpercentage van de jongeren die een aantal jaren in de jeugddetentie hebben gebivakkeerd, rond de 75%. Nee, dat helpt. Maar helaas geloven veel mensen liever in een luchtkasteel dan in moeilijke oplossingen.
Voor de softe aanpak is ondertussen geen plek meer. De sociaal-pedagogisch verantwoorde heropvoedingsideologie is door de P-VV-D tot op de grond toe afgebrand. Ergens is het een gemiste kans dat we destijds het land niet in tweeën hebben gesplitst en de andere helft volgens een strikt repressief beleid 'gecorrigeerd'. Dan had je proefondervinderlijk kunnen zeggen welke methode beter werkt.
Want ook al heeft de geitenwollensokkenmethode geen crimineelvrij land opgeleverd, daarmee is nog niet gezegd dat zij minder effectief is dan lijfstraffen en solitaire opsluiting. Het enige voordeel van detentie is dat je de criminelen van straat haalt. Maar als ze, eenmaal weer op vrije voeten, veelvuldig in herhaling blijken te vallen, dan kan je haast niet anders dan ze levenslang achter de tralies zetten. Is dat dan wat we willen?

Diezelfde mensen die schreeuwen om hardere straffen voor respectloze jeugd, leggen een schrijnend gebrek aan respect voor ons rechtssysteem aan de dag. Alsof zij het beter weten dan onze rechters. Diezelfde mensen weten blijkbaar niet dat Nederland een van de strengste rechtssystemen van Europa heeft. Hier zitten meer mensen per hoofd van de bevolking achter de tralies dan in menig ander land, inclusief de VS.
En hoe je het ook wendt of keert: de uiteindelijke oplossing voor criminaliteit ligt in het wegnemen van de oorzaken ervan. Armoede, ongelijkheid, achterstand. Laat er geen misverstand over bestaan: die scooterjongens zijn tien stappen te ver gegaan. Maar een kortzichtige en gemakkelijke maatregel als harder straffen zal uiteindelijk alleen maar averechts werken.
Laten we daarom liever met z’n allen discussiëren over een alternatief. Een bruikbare oplossing voor het zinloze geweld en de overbodige agressie. Want uiteindelijk wil níemand deze ellende.

woensdag 13 januari 2010

Davids en Jort

Wat te denken van het rapport van de commissie-Davids? Er staan vooral veel (49) conclusies in, waarvan het merendeel nou niet bepaald schokkend is. Dat machtige politici vaak mensen zijn die halsstarrig aan hun standpunt vasthouden en andersklinkende signalen van experts negeren, dat merken we iedere dag. Dat geen leiding tonen nou juist Balkende's manier van leiding geven is, wisten we ook al.
En dat de inval in Irak juridisch niet helemaal solide in elkaar zat…. kom op zeg! Welke oorlog van de afgelopen vijfhonderd jaar was dan wel juridisch gerechtvaardigd?
Die laatste conclusie is een tenenkrommende schijnbeweging langs de fundamentele vraag of een oorlog omwille van de vrede gerechtvaardigd is. Je kan daar na rijp beraad iets zinnigs over zeggen, zoals Obama recentelijk deed. Je kan ook gewoon wat roepen, á la Jort Kelder gisteravond op televisie.
Jort Kelder, het vleesgeworden affiche van welvarend populistisch Nederland. De man van zes bretels had weer een fraaie mening. “Je moet alle dictators gewoon afzetten,” verkondigde hij met een serieus gezicht. Autonomie, internationaal recht, hij wuifde het allemaal achteloos weg. Jort, de ideale liason tussen Wilders en Wiegel. De man die laat zien dat de rijke gewone burger niet eens zoveel verschilt van de arme gewone burger. Ze kunnen namelijk allebei de grootst mogelijke onzin uitkramen. Ik voorspel u dat wanneer we straks met een VVD-PVV coalitie opgescheept zitten, de heer Kelder nog wel eens hoge ogen kan gaan gooien.
Zo'n kabinet wordt alleen maar waarschijnlijker, als je de reactie van de PVDA in ogenschouw neemt. In plaats van op het rapport te reageren, reageert de partij op de reactie van Balkenende. Zijn er dan geen inhoudsdeskundigen meer bij de arbeiderspartij?

Uiteindelijk dient dit rapport er vooral voor om het nare schuldgevoel van onze handen te wassen. Het verandert immers niets aan de beslissing die destijds genomen is, het brengt geen dode burgers of soldaten tot leven. Hooguit geeft het ons het idee dat we er achteraf alles aan gedaan hebben om het besluit van toen nú te kunnen rechtvaardigen.
Het is haast alsof je iemand tot de doodstraf hebt veroordeeld en je, nadat de guillotine is gevallen, gaat controleren of de procedures wel netjes zijn verlopen. Op zich prima, maar het morele oordeel over de doodstraf zelf blijft mijlenver buiten schot.
En dat terwijl we het juist met z'n allen daarover zouden moeten hebben.
En voor hen die geloven dat mensen leren van hun fouten: sla ons trackrecord er maar eens op na. Alleen al in de twintigste eeuw hebben we twee wereldoorlogen, Vietnam, Korea en een golfoorlog op onze palmares. Als die ons er niet van weerhouden hebben om een nieuwe oorlog te beginnen, wat beketent zo’n rapportje dan?

donderdag 7 januari 2010

Het anti-Islamitische virus is doorgedrongen tot de gelederen der onbaatzuchtige hulpverleners. Maar daar waar een relatief onschuldig griepvirus tot landelijke paniek leidt, blijft een reactie op het voorval in Utrecht uit.
Wat is gebeurd? Een huisarts weigerde een bezorgde moeder binnen te laten, omdat ze een nikab (miniboerka) als gezichtsbedekking droeg. Dat haar kind ziek was, deed blijkbaar even niet ter zake.
Er is geen enkele rechtvaardiging voor deze handelswijze. Het druist lijnrecht in tegen de zorgplicht die iedere arts heeft. De eed van Hippocrates:
'Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen.'
Die laatste drie woordjes, daar gaat het hier om. Stel je eens voor dat dokters op basis van uiterlijk of geloofsovertuiging gaan beslissen of ze wel of niet een behandelrelatie met een patiënt aangaan. Waar houdt dat dan op?
"Zoekt u maar een andere huisarts, want uw kop staat me niet aan.”
Het zal je maar gebeuren. Nu zijn het nog de boerkadragende moslims die worden geminacht, maar stel dat in 2011 populistisch rechts aan de macht komt. Dan zal iedereen zich naar hun normen en waarden moeten conformeren, anders zal uitsluiting hun deel zijn.

Ronduit schrijnend is de lauwe reactie van de media en de politiek op het voorval. Waren de rollen omgedraaid geweest; had een Islamitische arts een blanke vrouw geweigerd vanwege haar al te doorzichtige topje, dan was wakker Nederland massaal over hem heen gevallen en had Wilders meteen nieuwe verkiezingen geëist. Had een blanke arts een negroïde patiënt geweigerd, omdat deze donker is, dan stond hij nu voor de rechter en was een Hollywoodfilm al in de maak.
Maar in het geval van een boerka, kijkt iedereen het liefst de andere kant op. Het uitblijven van een spervuur aan populistische oneliners bewijst eens te meer hoezeer de Nederlandse mediapolitiek naar rechts getrokken is. Niet voor niets maakt alleen de Telegraaf nog winst. Daarom is het ook niet zo onwaarschijnlijk dat we na 2011 met een CDA-VVD-PVV kabinet opgescheept worden. Wat Bush en Berlusconi konden, kan Wilders vast ook. Qua holle retoriek doet hij niet voor die twee schurken onder.

Vanuit de beroepsgroep zelf hoeven we evenmin steun te verwachten. De artsenverenigingen hebben het vooral druk met het protesteren tegen bezuinigingsmaatregelen – lees: met het beschermen van hun soms absurd hoge en alsmaar stijgende inkomens.
De directeur van de KNMG laat in een reactie weten dat hij weliswaar van mening is dat de arts de vrouw binnen had moeten laten, maar dat een boerka in de spreekkamer eigenlijk niet kan. Want, zo bepleit hij, het staat een goede communicatie tussen arts en patient in de weg. "Bij zo'n jong kind is de ongerustheid soms letterlijk van het gezicht van de ouders af te lezen."
Met deze laffe, protectionistische lulkoek maakt Paul Rijksen zichzelf belachelijk. We praten hier over een ziek boerkaloos kindje. Sinds wanneer zijn ouders die met een ziek kindje naar de huisartsenpost komen, niet ongerust? Twijfelt Rijksen bij gesluierde moslima’s ineens aan de meest elementaire menselijke eigenschappen?
Ik kan u uit eigen ervaring verzekeren dat de gemiddelde dronkelap op een spoedeisende eerste hulp een stuk minder communicatief is dan een bezorgde moeder met een miniboerka. Toch behandelen wij die dronkenlappen zo goed als we kunnen. Zelfs ondanks het feit dat verreweg de meeste fysieke agressie jegens ziekenhuispersoneel afkomstig is van diezelfde dronkaards.
Het zou de KNMG, en iedere andere medisch organisatie, sieren, wanneer ze een eerlijk en menswaardig standpunt in zou nemen. Een arts kan en mag nooit een patient weigeren. Een arts dient een patiënt naar zijn beste behoren te behandelen en altijd de grenzen die een patiënt aangeeft te respecteren.