vrijdag 24 oktober 2008

Hebzucht

HEBZUCHT is het woord dat telkens door mijn hoofd schiet wanneer ik nieuws over de kredietcrisis hoor. HEBZUCHT is een slechte eigenschap van de mens – als je het daar niet mee eens bent moet je nu stoppen met het lezen van deze column. HEBZUCHT, wat is het eigenlijk?

“HEBZUCHT - sterk verlangen alles te willen hebben” (Van Dale online).

Het Engelse woord ‘greed’ klinkt mij veel smeriger en daarom toepasselijker in de oren. De Engelse Wiki zegt dit: Greed is the selfish desire for or pursuit of money, wealth, power, food, or other possessions, especially when this denies the same goods to others. It is generally considered a vice, and is one of the seven deadly sins in Catholicism.

HEBZUCHT wordt dus in de bijbel een zonde genoemd, en wel hierom. Iemand die bezittingen hoger waardeert dan God maakt zich schuldig aan de verering van een afgod, of aan verering van zichzelf als je redeneert dat hebzucht een vorm van zelfverheerlijking is. Aldus een overtreding van regel 1.

Ik neem aan dat die grijze bankmannen met hun waggelende onderkinnen, hun saaie dure brilletjes en hun kreukloze maatpakken van huis uit keurig als christen opgevoed zijn. Zo zien ze er in ieder geval wel uit. Maar achter die façade van religieuze welvaartsbeschaving blijken slimme stoute jongetjes te zitten.

Stoute jongetjes die er een enorme puinhoop van hebben gemaakt. Verdwaald in een doolhof van risicovolle beleggingen, verzopen in een storm van dood kapitaal. Je zou haast denken dat deze mannen hun riante jaarsalarissen, aandelenpakketten en miljoenenbonussen niet waard waren.

Want hoe zat dat ook maar weer? Stellen wij linkse socialisten de excessieve beloningscultuur niet al jaren aan de kaak? Werden wij niet weggehoond door de liberale voorvechters van de vrije markt? Nee, die topmannen zouden voor een schijntje niet in Nederland willen werken, riepen ze in koor. Je moest marktconform belonen, anders verloor je je concurrentiepositie.

Helaas. Deze zogenaamde topbestuurders hadden vooral een snelle opwaardering van de koers van hun aandelen op de agenda staan. Zodat ze in een paar jaar tijd tientallen miljoenen euro’s konden binnenhalen, om daarna op te stappen– met een marktconforme oprotpremie – en elders dezelfde truc nogmaals uit te halen.

Deze mannen kennen geen scrupules. Vandaag lekte uit (nu.nl) dat de baas van Fortis, de eerste die ontslagen werd vanwege de crisis, een beloning van vier miljoen euro mee heeft gekregen. Zulks een beloning voor iemand die een bank tot aan de rand van de afgrond heeft gebracht, is op geen enkele manier goed te praten. Eenieder die nog durft te beweren dat de goeie man recht op het geld heeft, want tja, contract is contract, en we leven in een vrije markt, dus als het bedrijf hem het geld wil geven… - iemand die dit gelooft, kan bij mij gratis een hersenscan komen halen.

De publieke en politieke opinie is inmiddels honderdtachtig graden gedraaid. De hele wereld roept moord en brand, zelfs Allan Greenspan, de keizer van de vrije markt, geeft zijn falen toe. Strengere overheidscontrole, beperkte beloningen, lange termijn strategie in plaats van snel geld. Het einde van de graaicultuur van de vrije markt lijkt in zicht.

Deze genoegdoening smaakt lekker maar schieten we er wat mee op? Je hoopt dat mensen leren van de fouten uit het verleden. Een wijs man weet: als de geschiedenis ons íets leert, dan is het dat we niet leren van onze geschiedenis.

Bovendien zijn de politici met handen en voeten gebonden aan hun geldschieters. De autoindustrie kijkt over Angela Merkels schouder mee, de City hijgt in de nek van Gordon Brown en het nog maar afwachten of de nieuwe president van de VS niet net zo hard door het bedrijfsleven geregisseerd gaat worden als de gevaarlijke gek die er de afgelopen acht jaar heeft gezeten.

Daarom voorzie ik dat de kapitalistische bierkaai waartegen wij linkse rakkers vechten ons de komende jaren nog zal verslaan. Hebzucht is een menselijke eigenschap, net als de zes andere dodelijke zonden. Er is meer voor nodig dan een nieuwe vorm van kapitalisme om die nare eigenschap eruit te krijgen.

Geen opmerkingen: