De natuur is van slag

Zoals inmiddels gebruikelijk voor deze tijd van het jaar, is de natuur van slag. Rozen bloeien in de voortuin, egels vertikken het in winterslaap te vallen, en de eerste zwaluwen zijn reeds in Tietjerkstradeel gesignaleerd.
De natuur is van slag. Kunt u zich er iets bij voorstellen?
Ik niet. Ik kom toch niet verder dan het idee dat de natuur is zoals hij is, het kan vriezen of het kan dooien, en als de zon lang genoeg schijnt, dan gaat alles bloeien. Dus als november lekker warm is, zoals dit jaar, vinden de rozen het leuk om nog eens geplukt te worden, en scharrelen de egels vrolijk verder tussen het gevallen gebladerte.
Alles oké, zou je denken. Die winter komt toch wel, want die komt elk jaar en meestal pas in februari. En mocht ie dit jaar niet komen, dan leeft de natuur gewoon verder. Misschien op een andere manier dan in de afgelopen jaren, maar daar heeft de natuur geen boodschap aan.
En daar ligt natuurlijk de crux. De natuur is niet van slag, nee, onze schema’s raken in de war. Wij houden immers zo mooi bij wanneer wat bloeit en wanneer wie in z’n winterslaap duikt. Wij mensen houden van orde en regelmaat, reinheid en ritme is niet alleen voor uw baby gezond, maar voor alles in de natuur. Als het aan ons ligt. Het zal de natuur een zorg zijn.
Onze schema’s raken in de war en daarvan worden mensen nerveus. Het is niet goed als dingen anders lopen dan we gewend zijn. Het leven moet voorspelbaar zijn, we zijn bang voor het onbekende. De mens is een conservatief wezen in hart en nieren.
Dat is ook waar de klimaattop in Stockholm over gaat: hoe houden we alles zoals het nu is. In Stockholm voelen ze het overigens ook: november is verrekte warm dit jaar. De gemiddelde Zweed weet niet beter dan dat hij van november tot maart de sneeuwkettingen onder zijn Volvo hangt, maar dit jaar is het anders. Met al die hitte is het bijkans gevaarlijk om op winterbanden te rijden.
Volgens onze staatjes wordt november 2009 de op één na warmste novembermaand ooit. Kan je nagaan hoe warm het was. Dat ‘ooit’ moet je overigens met een korreltje zout nemen, daarmee bedoelen ze ‘sinds dat we het nauwkeurig bijhouden’. En dat is pakweg zo’n honderd jaar. Het zou zomaar kunnen dat de gemiddelde temperatuur van november 1312 zeven graden hoger was dan die van 2010, maar dat weet geen hond meer.
Wat veel mensen ook niet meer weten, is dat Europa van de vijftiende tot en met de negentiende eeuw een zogenaamde kleine ijstijd heeft doorgemaakt. Toen was de temperatuur 1 á 2 graden lager dan nu.
Dat het nu wat warmer wordt, is dus eigenlijk helemaal niet zo vreemd. Niets in de natuur is stabiel, hoe graag wij dat ook zouden willen. Zonder constante variatie zou er überhaupt geen leven bestaan, als je de Darwinisten moet geloven.
Maar om de een of andere reden blijven wij hangen in onze metingen. De experts wijten de kleine ijstijd aan natuurlijke variatie van temperatuur, maar de opwarming van de afgelopen twintig jaar, die schiet toch echt onze verwachtingen voorbij. Broeikaseffect!
Gelul, brom ik u. We kunnen meten tot we een ons wegen, we kunnen schemaatjes en grafiekjes en stroomdiagrammen en boxplots en regressielijnen tekenen tot we er bij neer vallen, maar érgens een fatsoenlijke voorspelling van maken?
Ho maar. De recente kredietcrisis (die overigens alweer voorbij is, net als de Mexicaanse griep waar we net iedereen voor ingeënt hebben) bewijst maar weer eens ons volstrekte gebrek aan voorspellend vermogen.
En zo is het dus ook met de natuur. Wij kunnen wel roepen dat de natuur van slag is, maar hoeveel recht van spreken hebben we, als we niet eens het weer nauwkeurig kunnen voorspellen?
Ik maak mij dus nergens zorgen over. Dat zouden meer mensen moeten doen. Dan raakte de natuur tenminste niet zo van slag.