Karadzic

In een comfortable cel in Den Haag lacht één van de grootste moderne oorlogsmisdadigers zich helemaal ziek. Zelfs in gevangenschap laat deze despoot iedereen naar zijn pijpen dansen. Blijkbaar bepaalt niet de rechter wanneer een proces begint, maar de verdachte zelf.
Het lijkt welhaast de omgekeerde wereld. Een gevangene die niet komt opdagen bij zijn eigen proces. Bestaat er dan geen aanwezigheidsplicht in de moderne rechtsgang?
‘s Ochtends vroeg opent de cipier de stalen deur van Karadzic’s cel en brult “Mittkommen!” Radovan K. denkt even na, pulkend aan zijn lange baard, en antwoordt “Ik ben bezig, zie je dat dan niet?! Kom maar terug over acht maanden.” Teleurgesteld druipt de cipier af. Hij had zich nog wel zo verheugd op het uitje.
Acht maanden heeft Karadzic nodig om zichzelf voor te bereiden op het proces. De bewijzen voor zijn schuld zijn onmiskenbaar sterk: er zijn geschreven, gesproken en gefilmde interviews waarin Karadzics uitgebreid zijn rol in de oorlog bespreekt. Meermalen rept hij over de vernietiging van de Bosnische moslims en telkens geeft hij aan dat hij, Radovan Karadzic, de baas is. Het enige wat ontbreekt is een heterdaadje met een smeulend pistool en het lijk van moslim.
Je vraagt dan ook af wat hij in die acht maanden precies voor wil bereiden. Niemand kent de details van zijn rol in de oorlog beter dan hijzelf; zo moeilijk zou het dus niet moeten zijn om de vragen van de aanklager te beantwoorden. Je kan bovendien op je klompen aanvoelen dat deze acht maanden pas het begin zijn. Nadat de aanklager de honderdveertig pagina’s tellende aanklacht heeft opgelezen, is er voor Karadzic reden genoeg om het hof nog eens acht maanden extra te vragen.
Acht maanden. Het zou natuurlijk kunnen dat hij een verkorte studie advocatuur aan het doen is. De man is (naast massamoordenaar) dokter van beroep en uit ervaring kan ik vertellen dat een studie geneeskunde niet de optimale voorbereiding is voor zelfverdediging. Daarom hebben dokters allemaal een dure rechtsbijstandverzekering. Maar Karadzic wil het zelf doen. Zoals het een megalomane dictator betaamt. Het schijnt dat Spong nog gebeld heeft, maar die kreeg nul request.
Natuurlijk heeft Karadzic het recht om zich te verdedigen – anders zou het proces en de veroordeling onwettig zijn. Dit is trouwens waar de protesterende moslims aan voorbij gaan. Dat Karadzic’s slachtoffers geen tijd kregen om zich te verdedigen, wil nog niet zeggen dat wij hem op dezelfde barbaarse wijze moeten behandelen. Laten we in ieder geval ons eigen gevoel van beschaving in ere houden.
Dat daarbij geen grens wordt gesteld aan de tijd die een verdachte krijgt voor de voorbereiding van zijn verdediging, dat bevreemdt zo ongeveer iedereen. Het zou wat zijn als Hitler nog leefde en voor het tribunaal in Den Haag werd gebracht. Met wat die man op zijn kerfstok heeft, zou hij minstens vijf jaar nodig hebben voor de voorbereiding van het proces. Hij zou ze nog krijgen ook.
Acht maanden. Wat zijn dan twee dagen, op tweehonderdveertig? Zou de rechter niet op z’n minst kunnen verordeneren dat de beklaagde twee dagen plaatsneemt in het bankje om de aanklacht aan te horen? Is een rechter dan zo machteloos geworden? Hamertje tik in een jurk? Ik zou het wel weten. Handboeien erom en afvoeren naar de rechtszaal. Die man is zo schuldig als wat.