Je bent wat je doet, niet wat je denkt. Dat is het mantra van mijn Tao.
Dat ons gedrag gevolgen heeft, lijken we steeds meer te vergeten. We leven in een tijdsgewricht waarin weinig mensen nog de verantwoordelijkheid willen nemen voor de consequenties van hun daden. Er wordt vooral naar anderen gewezen; schijnheiligheid is niemand vreemd.
Vlees eten, bijvoorbeeld. Iedereen weet waar het vlees vandaan komt. Als jij vlees eet, dan kun je wel zeggen dat jij vindt dat de industrie duurzamer moet worden en het wel een tandje minder kan met het dierenleed, maar jouw gedrag is dat jij vlees eet en de consequentie is het wreed slachten van een dier dat een bedroevend leven heeft gehad. Dat dier schiet dus niks op met wat jij denkt, maar wel met wat jij doet.
Een ander voorbeeld. Recentelijk werd bekend dat Schiphol vele duizenden kubieke meters zwaar met PFOS vervuilde grond in de omgeving heeft gedumpt. Welnu, als jij dit schandalig vindt, dan moet je niet naar Schiphol gaan. Ga niet vliegen, want mede omdat jij vliegt, draait Schiphol. Je kent de consequenties van jouw gedrag, en je kan jouw gedrag aanpassen. Maar wat mensen doen, is wijzen naar Schiphol. Ik wil wel kunnen blijven vliegen, maar ik wil niet dat Schiphol gif dumpt. Alsof Schiphol gaat veranderen alleen maar omdat jij dat wil.
Laatste voorbeeld: de zorg. Hoe mensen slecht voor hun eigen gezondheid zorgen en vervolgens de verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan bij de dokter, de voedingsindustrie, de tabaksproducenten of de overheid leggen. Het is haast alsof je onbeschermde seks hebt en de verantwoordelijkheid voor de zwangerschap bij de ander legt.
Het lijkt erop dat voor veel mensen het denken an sich voldoende is. Als je de bezwaren netjes hebt opgesomd, ben je van de blaam gezuiverd en kan je alsnog doen wat je wilt. Het is een vorm van fictief actievoeren, alsof woorden voldoende zijn en daden niet relevant.
Ik vind dat je op z’n minst de verantwoordelijkheid kan nemen voor de gevolgen van jouw gedrag. En als je dat doet, dan is het prima. Eet je vlees en vlieg de wereld rond, als dit bij jou niet tegen morele of andere bezwaren stuit. Zolang jij met een goed gevoel in de spiegel kan kijken, is er wat mij betreft niks aan de hand.
Maar hou verder je mond. Ga niet lopen zeuren dat het anders moet. Neem een voorbeeld aan mijn kinderen. Die weten dondersgoed dat de gemiddelde kip of varken een kutleven heeft gehad, maar ze accepteren dat en eten met smaak het vlees, zonder te beweren dat het anders moet.
Het is zoals het is, en als jij het anders wil, dan zul je zelf moeten veranderen. Want je bent wat je doet, niet wat je denkt.
