Vlees

 

Recent onderzoek uit Amerika laat cijfers zien waar een epidemioloog alleen maar van kan smullen. Van een cohort patiënten dat ernstig ziek van covid werd,  bleek 1/3 zwaarlijvig en 1/3 obees. Met andere woorden: 2/3 van de mensen die goed ziek werden van corona, waren behoorlijk te dik.

Dat is een interessant gegeven, waar je best over mag nadenken. Nu is in deze tijd wijzen naar iemands constitutie levensgevaarlijk, voor je het weet word je aan de online schandpaal genageld door de #mefat beweging.

Maar laten we toch eens voorzichtig de zwaarlijvigheid beschouwen. In veel gevallen vindt dit zijn oorzaak in overmatig eten. Natuurlijk hangt het ook van je bouw en je stofwisseling af, etc, dus laten we niet te rigide zijn en bijvoorbeeld een grens stellen op 100kg voor iemand van 1m90. Daarboven ben je gewoon te zwaar, waarschijnlijk omdat je van eten en/of bier of cola houdt. Lekker genuanceerd, maar wat verwacht je dan van mij.

Wie op de middelbare school tijdens maatschappijleer heeft opgelet (dat zullen er niet veel zijn), weet dat onze democratische welvaartsstaat gebaseerd is op twee fundamentele principes. 1: Ieder individu is vrij om te doen en te eten wat hij wil, zolang 2: Anderen daar geen last van hebben. Of je nou wil of niet, je maakt deel uit van het geheel. ‘The needs of the many outweigh the needs of the few, or the one.’ (r.i.p. mr Nimoy).

Welnu. De psychologische, sociale en economische gevolgen van de huidige lockdown zijn immens. De lockdown is vooral in het leven geroepen om de ziekenhuizen te ontzien. Is het onjuist om te stellen dat de lockdown niet nodig zou zijn geweest, indien er veel minder mensen zo ziek van covid werden?

Ik weet het, dit soort redeneringen klinken angstaanjagend gevaarlijk, zeker als ze uit de mond van een kale ariër komen. Maar ik ben nog niet klaar.

Iedereen weet inmiddels ook dat de vleesproduktie een enorme impact op onze planeet heeft. Oerwouden worden gekapt, lucht, water en grond raken ernstig vervuild en het dierenleed is ronduit beschamend. Het wordt eveneens steeds evidenter dat je van vlees eten wel degelijk aankomt. Dit wordt door de intensieve vleeslobby al jaren bestreden, maar het is geen ingewikkelde rekensom. Waar wij vroeger gemiddeld per Nederlander <100 gr vlees per dag aten, zitten we nu al op >200g. Geen wonder dat we dikker worden.

Een simpele oplossing zou dus zijn: met z’n allen minder vlees eten. Dan wordt men minder ziek van iets als corona (reken maar dat dit niet de laatste virale pandemie is geweest), dan jaagt zwaarlijvigheid de kosten van onze gezondheidszorg niet verder omhoog, dan kan onze veestapel gereduceerd worden (geef de boeren gewoon meer geld voor hun produkt), zijn er minder sojabonen voor het veevoer nodig, is er minder mest nodig, minder uitstoot in lucht en water, kunnen de slachthuizen met Oosteuropese dwangarbeiders worden gesloten, worden er minder dieren mishandeld, etc etc etc. Hoe langer ik erover nadenk, hoe meer voordelen ik zie, en vooralsnog blijven de nadelen van minder vlees eten achter de horizon verborgen.

Maar hoe bereiken we dit? Wij mensen wijzen namelijk graag, we hebben tenslotte een wijsvinger, in dit geval naar de supermarkten, de boeren, en alles en iedereen behalve onszelf. Als 100g biokip duurder is dan 500g industrieel vlees, hebben wij dan een keuze?

Toch begint de verandering bij ons, bij de consument. Men vergeet wel eens dat in het marktkapitalisme de ware macht niet bij de aanbieders ligt, maar bij de gebruikers. Wat wij willen kopen, dát wordt geproduceerd, want daar valt immers winst te behalen. De autoindustrie gaat echt geen elektrische auto’s maken als wij die niet willen kopen. Dat geldt ook voor de vleesproducenten. Als wij massaal overstappen op de consumptie van minder en beter vlees, dan zal de andere kant van de markt vanzelf volgen. Ze zullen wel moeten, want anders verdienen ze niks meer.

Maar wij mensen veranderen niet zomaar vanzelf. Wij zijn nogal hardleers in onze gewoontes. Kijk maar eens hoe moeilijk het is om te stoppen met roken, ook al staat de kanker voor de deur. Veelal hebben wij wat wapperende flappen nodig om ons gedrag aan te passen. Een belastingvoordeel voor de auto en zie de Tesla’s rijden.

Daarom zou een vleestaks een hele goede oplossing zijn. Maak het industriële vlees twee keer zo duur en gebruik de taks om de consumenten en de boeren te compenseren voor het goede vlees. Zolang de consument het maar in zijn portemonnee merkt. De voordelen voor de wereld en alles wat erop leeft zijn zo groot, dat het haast onvoorstelbaar is dat wij de omschakeling naar een nieuw dieet nog niet aan het maken zijn.

Mark my words: het zal niet lang meer duren, voordat vlees eten het nieuwe roken is!

Ollongren

Terwijl het coronavirus nog welig woekert, de huizenmarkt strak op slot zit, een stevige recessie voor de deur staat en de beurs recordhoogtes bereikt, buigen de Nederlandse volksvertegenwoordigers zich over een andere, blijkbaar urgentere zaak: de uitvergrote notities van mevrouw Ollogren. De formatie van een nieuw kabinet is niet belangrijk, nee, het gaat nu om wie op de hoogste poten het meeste misbaar kan maken. Lager dan vandaag kunnen we met z’n allen niet zinken.

Want let wel: we doen er met z’n allen aan mee. Zelfs ik, die nauwelijks het nieuws volgt, kan er niet aan ontsnappen. In al mijn verontwaardiging voel zelfs ik mij genoodzaakt mijn mening erover te ventileren.

Laten we beginnen met de ‘journalist’ die de foto uitvergroot en publiekelijk gemaakt heeft. Deze persoon zou zich diep moeten schamen. Het getuigt namelijk van een volstrekt gebrek aan fatsoen om iemands privé documenten openbaar te maken. Stelt u zich eens voor dat u in de trein zit te werken en iemand maakt stiekem notities van uw aantekeningen, die hij of zij vervolgens op internet zet. Zou u zich dan geroepen voelen de inhoud te gaan verdedigen?

Bovendien had die journalist twee opties: hij kon mevrouw Ollongren erop wijzen dat haar notities zichtbaar waren, of hij kon ze wereldkundig maken. Zou hij (of zij) zich één moment hebben afgevraagd met welke keuze hij het algemene belang het meest zou dienen? Het openbaar maken ervan getuigt van een angstaanjagend gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel. We doen het niet samen, nee, het is ieder voor zich. En een politicus mag als aangeschoten wild zonder privédomein worden behandeld.

Datzelfde fatsoen lijkt ook een groot deel van onze volksvertegenwoordigers te ontberen. Het had hen gesierd hier geen halszaak van te maken, maar de hand in eigen boezem te steken. Want wie zonder zonde is, werpe de eerste steen. Wie meent zelf altijd op een oprechte en open manier met een ander te communiceren, zou eens wat vaker in de spiegel moeten kijken. Wie meent dat alles wat hij zegt en schrijft een reële weergave van zijn gedachten is, die mag zichzelf van mij tot paus en president uitroepen.

En dan is er nog de vraag op welke manier het land bij deze circusvertoning gebaat is. Ik zou denken dat de door het volk gekozen vertegenwoordigers hun tijd beter kunnen besteden dan mee te doen aan deze ridicule parade van kleinzielige opvattingen. Wie twee keer nadenkt, begrijpt ook wel dat deze hele schertsvertoning maar één doel dient: het vertrouwen in de regering (die overigens al demissionair is) nog verder beschadigen. Zodat de meneertjes en de mevrouwtjes die waarschijnlijk buiten de boot gaan vallen alsnog mogen hopen op een nieuwe kans.

Deze kwestie handelt niet om waarheidsvinding, en evenmin om fatsoen. Er wordt hier een vies spel gespeeld dat draait om macht, ego’s en sensatiezucht. En helaas moet ik constateren dat een hele hoop mensen er aan meedoen. Dit land is blijkbaar nog lang niet klaar om met z’n allen een stap vooruit te zetten naar een betere toekomst.

Als ik nu nog wist hoe ik deze column net zoveel publiciteit kon geven als mevrouw Ollongren haar notities...